
Tijdens de oorlogsjaren ging het slecht met de Amsterdamse rondvaartrederijen. Er was geen brandstof meer en veel boten werden door de bezetter gevorderd en verdwenen naar alle windstreken. Ook de “Jan Willem” werd in beslag genomen en kwam uiteindelijk terecht in de haven van Den Helder. Daar werd de rondvaartboot door de Duitsers als een soort mini hospitaalschip gebruikt en pas in 1945 weer teruggevonden. Pas vanaf 1948 kwamen de rondvaartdiensten in de grachten van Amsterdam weer op gang.
(Vervolg op hoofdstuk: Rondvaartboot “Jan Willem” 1940)
Naamsverandering
In september 1940 de was de “Jan Willem” in Amsterdam ‘gemeten’, dit betekent dat de tonnenmaat, de afmetingen en de waterverplaatsing officieel werden bepaald. Uit de meetbrief blijkt dat de ‘Jan Willem’ in 1949 de naam ‘Stad Leeuwarden’ droeg. Korte tijd later kreeg de rondvaartboot als naam: ‘Maarten Tromp’ en werd het schip regelmatig in de veerdienst over het IJ naar Amsterdam-Noord gebruikt. Onder deze naam deed het schip jarenlang dienst op de Amsterdamse grachten, toen werd langzaam maar zeker de rondvaartvloot van Rederij Bergmann vernieuwd.
De “Maarten Tromp” tijdens een rondvaart omstreeks 1960 in een Amsterdamse gracht
Zweden
Op 2 oktober 1963 verkocht Kees Speets, in die tijd directeur van Rederij Bergmann, de rondvaartboot ‘Maarten Tromp’ ex- ‘Jan Willem’ aan C.A. Wählin uit Norrköping in Zweden. Deze betaalde in totaal ƒ 37.000 voor het schip dat toen ruim 23 jaar oud was. Wählin wilde de rondvaartboot net als in Amsterdam gebruiken om toeristen rond te varen. De nieuwe naam werd “Vimman IV” en het schip onderging een grondige opknapbeurt waarbij de Kromhoutmotor vervangen werd door een Scania Vabis diesel van 250 pk. De oude Kromhoutmotor werd gekocht door een visser uit Göteborg.
Ansichtkaart van de ‘Vimman IV” in Norrköping, Zweden
De thuishaven van de ‘Vimman IV’ was Norrköping, het schip werd tot 1991 veel gebruikt, onder andere voor tochten op het Gøtakanaal in de provincie Østergøtland. “De vrouw in het Götakanaal” is een roman van het Zweedse schrijverspaar Sjöwall & Wahlöö. De in 1965 uitgegeven roman is het eerste deel van een serie van 10 politieromans waarin inspecteur Martin Beck de hoofdrol speelt. Misschien speelde de “Vimman IV” ook een rol in dit verhaal?
Noorwegen
In de zomer van 1991 werd de oude boot met een oplegger over de weg naar Fetsund in Noorwegen getransporteerd. De eigenaar werd rederij ‘Termar Shipping A/S’ en de scheepsnaam werd opnieuw gewijzigd, nu in “See Møve”. Jarenlang werd de rondvaartboot gebruikt, maar na een jaar of tien belandde ze ergens op een werf. In januari 2003 lag de boot onder een dik pak sneeuw toen ze door de Zweedse ondernemer Torbjörn Karlsson werd geïnspecteerd en gekocht.
Juni 2011, daar komt ze aan: ex-Jan Willem, ex- Stad Leeuwarden, ex-Maarten Tromp, ex-Vimman, ex-See-Møve, nu Aphrodite II
Stockholm
Karlsson, die een oud-stuurman van de grote vaart was en eigenaar van “Rederi Mälaren” in Stockholm, zag wel mogelijkheden voor het oude schip. Karlsson exploiteert een kleine vloot van vier rondvaartboten in de wateren van de hoofdstad.
De boot maakte de terugreis van Noorwegen naar Zweden opnieuw op een truck met oplegger. De ‘See Møve’ werd ingrijpend verbouwd, de opbouw werd geheel vernieuwd en de oude motor vervangen door een nieuwe Scania Vabis DS 11. Met moeite is nog iets van de oude ‘Jan Willem’ te herkennen. Opnieuw werd het schip omgedoopt, deze keer kreeg het de naam “Aphrodite II”.
Rondvaarten met de “Aphrodite II”, ex-“Jan Willem” in Stockholm
Op de website van de rederij wordt over de ‘Aphrodite II’ vermeld dat er maximaal 74 passagiers kunnen worden vervoerd. Wil men een comfortabele tocht maken dan is het maximum 56, 42 personen binnen en 14 buiten de cabine. Behalve een wc is er ook een bar aan boord en een draadloze radio-cd verbinding. Het schip past onder alle Stockholmse bruggen. De ligplaats is in het centrum van Stockholm aan de grote stadsboulevard die Strandvägen heet. De vier rondvaartboten van reder Torbjörn Karlsson en zijn vrouw Kiki dragen allemaal de naam ‘Aphrodite’.
“Aphrodite II” in Stockholm, zomer 2011
De “Aphrodite II” is in 2011 een dame van 71 jaar oud geworden, maar ze doet nog prima dienst! Dat hebben we zelf bij ons bezoek en tijdens verschillende rondvaarten kunnen vaststellen: Behåll Vaart!
Stockholm, juni 2011, aan boord van de “Aphrodite II”, ex- “Jan Willem”
Beste Huib,
Dank voor je mooie stukjes historie. De samenwerking gaat goed. Ik hoor graag van je.
vr groet,
Guido van den Heuvel